USALAMA BARABARANI

Kusikiliza na Kuzungumza

Kusikiliza kwa Kufasiri - Kufasiri Ujumbe

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya kusikiliza kwa kufasiri na kubainisha vipengele vyake
- Kufasiri ujumbe wa matini ya kusikiliza kwa kuzingatia tabia na maelezo ya mzungumzaji
- Kuchangamkia umuhimu wa kusikiliza kwa kufasiri ili kupata maana kamili ya ujumbe

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya kufasiri na maana ya kusikiliza kwa kufasiri
- Kusikiliza matini kuhusu usalama barabarani na kufasiri tabia, maelezo na vitendo vya wahusika
- Kujadili misimamo na mielekeo inayojitokeza katika matini aliyoisikiliza

Je, unafanya nini unapotaka kufasiri ujumbe na msimamo wa mzungumzaji katika matini ya kusikiliza?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 61
- Vifaa vya kidijitali
- Chati ya vipengele vya kufasiri
- Matini ya mwalimu

- Kufasiri ujumbe - Kubainisha misimamo - Orodha hakiki

Kusoma
Kuandika

Kusoma kwa Kina - Maudhui na Dhamira
Insha za Kubuni - Insha ya Methali

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua maudhui katika shairi na kueleza jinsi yanavyobebwa na mwandishi
- Kueleza dhamira ya shairi na tofauti yake na maudhui
- Kufurahia kuchambua maudhui na dhamira katika mashairi yanayohusu masuala ya kijamii

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma shairi "Kijana Kamange na Baiskeli" na kutambua maudhui yake kuhusu usalama barabarani
- Kueleza dhamira ya shairi na jinsi inavyofafanuliwa kupitia matukio ya shairi
- Kujadili maudhui na dhamira na kuandika uchambuzi mfupi

Je, jinsi gani maudhui na dhamira ya shairi vinakusaidia kuelewa ujumbe unaokusudiwa na mwandishi?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 63
- Diwani ya mashairi
- Chati ya maudhui na dhamira
- Vifaa vya kidijitali
- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 66
- Orodha ya methali
- Mifano ya insha za methali

- Kutambua maudhui - Kueleza dhamira - Kuandika uchambuzi

Sarufi

Vielezi - Vielezi vya Namna

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua vielezi vya namna katika matini
- Kutumia vielezi vya namna ipasavyo katika maandishi na mazungumzo
- Kuchangamkia jinsi vielezi vya namna vinavyoongeza maelezo ya kina katika sentensi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya vielezi vya namna na kutoa mifano kama "kwa makini", "upesi", "vizuri" kutoka mti maneno
- Kutambua kwa kupigia mstari vielezi vya namna katika sentensi zilizotolewa
- Kujaza nafasi kwa vielezi vya namna vifaavyo na kutunga sentensi kuhusu usalama barabarani

Je, vielezi vya namna vinachangia vipi maelezo ya kina katika muundo wa sentensi?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 68
- Mti maneno
- Chati ya vielezi
- Vifaa vya kidijitali

- Kutambua vielezi vya namna - Kujaza pengo - Kutunga sentensi

Kusikiliza na Kuzungumza

Kusikiliza kwa Kufasiri - Kueleza Msimamo na Mwelekeo

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza msimamo na mwelekeo unaojitokeza katika matini ya kusikiliza
- Kulinganisha msimamo wa matini na ule wa jamii husika
- Kujenga ujuzi wa kutathmini msimamo na mwelekeo wa matini ya kusikiliza kwa makini

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusikiliza matini nyingine kuhusu usalama barabarani na kubainisha msimamo na mwelekeo unaojitokeza
- Kujadili kama misimamo inayojitokeza inafanana au inatofautiana na ya jamii yao
- Kuwasilisha tathmini ya msimamo na mwelekeo mbele ya darasa

Je, unafananishaje msimamo wa matini na ule wa jamii yako kuhusu usalama barabarani?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 61
- Vifaa vya kidijitali
- Karatasi za tathmini
- Matini ya mwalimu

- Kueleza msimamo na mwelekeo - Kulinganisha mitazamo - Kuwasilisha tathmini

Kusoma

Kusoma kwa Kina - Uchambuzi wa Ushairi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kufanya uchambuzi wa kina wa shairi kwa kuzingatia maudhui, dhamira na mbinu za lugha
- Kuandika uchambuzi wa shairi kwa lugha yake mwenyewe
- Kujenga ujuzi wa kuchambua mashairi yanayohusiana na masuala ya kijamii kwa kina

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma tena shairi "Kijana Kamange na Baiskeli" na kufanya uchambuzi wake wa kina
- Kutambua mbinu za lugha zilizotumiwa na jinsi zinavyoimarisha ujumbe wa shairi
- Kuandika uchambuzi na kuuwasilisha mbele ya darasa

Je, unafanyaje uchambuzi wa kina wa shairi unaozingatia maudhui, dhamira na mbinu za lugha?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 63
- Diwani ya mashairi
- Chati ya mbinu za lugha
- Vifaa vya kidijitali

- Uchambuzi wa kina wa shairi - Kutambua mbinu za lugha - Kuwasilisha uchambuzi

Kuandika
Sarufi

Insha za Kubuni - Kuandika Insha ya Methali
Vielezi - Vielezi vya Wakati

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kuandika insha ya methali kwa kuzingatia vipengele vifaavyo
- Kurekebisha insha kwa kuzingatia maoni ya wenzake
- Kujeanna ujuzi wa kuandika insha ya kubuni inayoegemea methali kama msingi wake

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kuandika insha ya methali kuhusu usalama barabarani kwa kuzingatia vipengele vyake vyote
- Kuwasomea wenzake insha aliyoandika ili waitolee maoni ya ujenzi
- Kurekebisha insha kwa kuzingatia maoni ya wenzake

Je, unazingatia vipengele vipi ili kuandika insha ya methali inayowasilisha ujumbe wake kwa ufasaha?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 66
- Vifaa vya kidijitali
- Mifano ya insha za methali
- Matini ya mwalimu
- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 70
- Chati ya vielezi vya wakati

- Kuandika insha ya methali - Kusomeana insha - Kurekebisha na kuwasilisha

HUDUMA KATIKA ASASI ZA KIJAMII

Kusikiliza na Kuzungumza

Kusikiliza kwa Kutathmini - Kutathmini Matini

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya kusikiliza kwa kutathmini na kubainisha vipengele vyake
- Kutathmini ujumbe na mtazamo wa mzungumzaji katika matini ya kusikiliza
- Kuchangamkia umuhimu wa kutathmini matini ya kusikiliza ili kupata thamani ya ujumbe

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya kusikiliza kwa kutathmini na vipengele vyake kama kutambua hoja, kufafakari na kutoa maoni
- Kusikiliza matini kuhusu huduma katika asasi za kijamii ikisomwa na mwalimu
- Kutathmini ujumbe na mtazamo wa mzungumzaji na kueleza maana ya msamiati kama 'uvumbuzi', 'anuwai', 'fursa'

Je, unatathmini vipi ujumbe na mtazamo wa mzungumzaji unaposikiliza matini?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 73
- Vifaa vya kidijitali
- Chati ya vipengele vya kutathmini
- Matini ya mwalimu

- Kutathmini ujumbe na mtazamo - Kutambua msamiati - Orodha hakiki

Kusoma

Ufupisho - Kanuni za Kufupisha Kifungu

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya ufupisho na kubainisha vipengele vya kuzingatia
- Kutambua mawazo makuu katika kifungu kwa ajili ya ufupisho
- Kuchangamkia umuhimu wa kuzingatia kanuni za ufupisho ili kupata muhtasari sahihi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya ufupisho na kujadili kanuni zake kama kutambua mawazo makuu, kuyaunganisha na kuyaandika kwa mtiririko ufaao
- Kusoma kifungu "Asasi za Kijamii" na kutambua mawazo makuu ya kila aya
- Kufupisha aya ya kwanza na ya pili kwa sentensi moja kila moja

Je, unazingatia kanuni zipi ili kufupisha kifungu bila kupoteza maana yake ya kimsingi?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 74
- Matini ya kufupishwa
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu

- Kutambua mawazo makuu - Kuandika ufupisho - Kutathmini ufupisho

Kuandika

Insha za Kubuni - Insha ya Maelezo

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya insha ya maelezo na kubainisha jinsi lugha inavyoathiri hisia
- Kutambua vipengele vya lugha inayoathiri hisia mbalimbali katika insha
- Kuchangamkia umuhimu wa kutumia lugha inayojenga picha halisi akilini mwa msomaji

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya insha ya maelezo na jinsi lugha inavyoathiri hisia kama kuona, kusikia na kugusa
- Kusoma insha ya maelezo "Makao ya Wazee" na kutambua lugha inayoathiri hisia mbalimbali
- Kujadili umuhimu wa lugha inayoathiri hisia katika insha ya maelezo

Je, lugha inayoathiri hisia mbalimbali inachangia vipi uelewa wa insha ya maelezo kwa msomaji?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 76
- Mifano ya insha za maelezo
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu

- Kutambua lugha inayoathiri hisia - Kueleza vipengele - Orodha hakiki

Sarufi
Kusikiliza na Kuzungumza

Vielezi - Vielezi vya Mahali
Kusikiliza kwa Kutathmini - Kutoa Maoni

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua vielezi vya mahali katika matini
- Kutumia vielezi vya mahali ipasavyo katika maandishi na mazungumzo
- Kuchangamkia jinsi vielezi vya mahali vinavyoboresha maelezo ya mahali katika sentensi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya vielezi vya mahali na kutoa mifano kama "hospitalini", "kulia", "kando", "Nakuru"
- Kutambua vielezi vya mahali katika chati iliyotolewa na kutunga sentensi
- Kuandika kifungu kifupi kuhusu asasi za kijamii kwa kutumia vielezi vya mahali

Je, vielezi vya mahali vinachangia vipi ufafanuzi wa mahali katika muundo wa sentensi?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 79
- Chati ya vielezi vya mahali
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu
- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 73
- Karatasi za tathmini

- Kutambua vielezi vya mahali - Kutunga sentensi - Kuandika kifungu

Kusoma

Ufupisho - Kuandika Ufupisho

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kuandika ufupisho kamili wa kifungu kwa kuzingatia kanuni zake
- Kutumia maneno yake mwenyewe katika kuandika ufupisho
- Kujenga ujuzi wa kuandika ufupisho unaoeleweka na wenye usahihi wa kisarufi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kuandika ufupisho kamili wa kifungu "Asasi za Kijamii" kwa kuzingatia kanuni
- Kuwasomea wenzake ufupisho wake na kupokea maoni ya ujenzi
- Kurekebisha ufupisho kwa kuzingatia maoni ya wenzake

Je, unazingatia nini kuandika ufupisho ambao ni sahihi na unaoeleweka kwa msomaji?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 74
- Daftari
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu

- Kuandika ufupisho - Kusomeana ufupisho - Kurekebisha

Kuandika

Insha za Kubuni - Kuandika Insha ya Maelezo

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kuandika insha ya maelezo kwa kuzingatia lugha inayoathiri hisia mbalimbali
- Kurekebisha insha kwa kuzingatia maoni ya wenzake
- Kujeanna ujuzi wa kuandika insha ya maelezo inayomfanya msomaji apate picha halisi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kuandika insha ya maelezo kuhusu huduma aliyoitoa nyumbani kwa kuzingatia lugha inayoathiri hisia
- Kuwasomea wenzake insha aliyoandika ili waitolee maoni
- Kurekebisha insha kwa kuzingatia maoni na kuihifadhi nakala iliyosahihishwa

Je, unazingatia vipengele vipi kuandika insha ya maelezo inayomvutia msomaji na kumpa picha halisi?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 76
- Vifaa vya kidijitali
- Mifano ya insha za maelezo
- Matini ya mwalimu

- Kuandika insha ya maelezo - Kusomeana insha - Kurekebisha na kuhifadhi

Sarufi

Vielezi - Vielezi vya Idadi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua vielezi vya idadi katika matini
- Kutumia vielezi vya idadi ipasavyo katika maandishi na mazungumzo
- Kuchangamkia tofauti kati ya vielezi vya mahali na vielezi vya idadi katika matumizi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya vielezi vya idadi na kutoa mifano kama "mara kadhaa", "kwa nadra", "kila siku", "maradufu"
- Kutambua vielezi vya idadi katika mabaluni na sentensi zilizotolewa
- Kutunga sentensi kwa kutumia vielezi vya idadi kuhusu huduma katika asasi za kijamii

Je, vielezi vya idadi vinatofautiana vipi na vya mahali katika jinsi vinavyoongeza maana katika sentensi?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 80
- Mabaluni ya mifano
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu

- Kutambua vielezi vya idadi - Kutunga sentensi - Kubainisha tofauti na vya mahali

MISUKOSUKO YA KIJAMII

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Uzungumzaji wa Kushawishi - Vipengele
Kusoma kwa Kina - Mandhari ya Shairi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza vipengele vya kuzingatia katika uzungumzaji wa kushawishi
- Kutambua vipengele vilivyozingatiwa katika uzungumzaji wa kushawishi wa mfano
- Kuchangamkia umuhimu wa kuzingatia vipengele vya uzungumzaji wa kushawishi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujadili vipengele vya uzungumzaji wa kushawishi kama kupanga hoja kwa mtiririko, kutumia lugha yenye mvuto, toni ya kushawishi na mifano mahususi
- Kusikiliza mwalimu au mwanafunzi akifanya uzungumzaji wa kushawishi kuhusu misukosuko ya kijamii
- Kutambua vipengele vilivyodhihirika na kuvijadili

Je, unatumia vipengele vipi ili kufanya uzungumzaji wa kushawishi unaogusa hisia za hadhira?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 83
- Vifaa vya kidijitali
- Chati ya vipengele
- Matini ya mwalimu
- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 84
- Diwani ya mashairi
- Chati ya mandhari

- Kutambua vipengele vya kushawishi - Kujadili uzungumzaji - Orodha hakiki

Kuandika

Viakifishi - Matumizi ya Mabano

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya mabano na kubainisha matumizi yake katika maandishi
- Kutumia mabano ipasavyo katika maandishi mbalimbali
- Kuchangamkia umuhimu wa matumizi yafaayo ya mabano katika uandishi wa kisanaa na rasmi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya mabano na kujadili matumizi yake kama kufungia maelezo ya ziada, maelekezo kwa waigizaji na herufi za orodha
- Kutambua matumizi ya mabano katika sentensi zilizotolewa
- Kutunga sentensi kuhusu misukosuko ya kijamii kwa kutumia mabano ipasavyo

Je, mabano hutumiwa vipi katika maandishi ya kisanaa na rasmi?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 88
- Kadi za mifano
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu

- Kutambua matumizi ya mabano - Kutunga sentensi - Orodha hakiki

Sarufi

Ngeli na Upatanisho - Ngeli ya U-ZI

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua ngeli ya U-ZI na nomino zake katika matini
- Kutumia upatanisho wa kisarufi wa ngeli ya U-ZI ipasavyo katika sentensi
- Kuchangamkia umuhimu wa upatanisho sahihi wa kisarufi katika uandishi bora

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza ngeli ya U-ZI na kutoa mifano ya nomino zake kama ubao, wavu, uwanda, ulimi, waraka
- Kutambua nomino za ngeli ya U-ZI katika kiwambo kilichotolewa na kutunga sentensi
- Kuandika sentensi katika wingi kwa kuzingatia upatanisho wa kisarufi wa ngeli ya U-ZI

Je, ngeli ya U-ZI ina upatanisho gani wa kisarufi na jinsi gani nomino zake hubadilika katika wingi?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 90
- Chati ya ngeli ya U-ZI
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu

- Kutambua ngeli ya U-ZI - Kutunga sentensi - Kuandika katika wingi

Kusikiliza na Kuzungumza

Uzungumzaji wa Kushawishi - Uwasilishaji

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kufanya uzungumzaji wa kushawishi kuhusu misukosuko ya kijamii kwa kuzingatia vipengele vifaavyo
- Kutumia hoja zilizopangwa vizuri na lugha yenye mvuto wa kushawishi
- Kujeanna ujuzi wa kuwasilisha hoja zinazoshawishi hadhira kwa ufasaha

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutayarisha hoja za kukuongoza katika kufanya uzungumzaji wa kushawishi kuhusu misukosuko ya kijamii
- Kuwasilisha uzungumzaji mbele ya darasa na kuomba wenzake watathmini vipengele vilivyozingatiwa
- Kusakura mtandaoni uzungumzaji wa kushawishi na kutambua vipengele vilivyotumika

Utafanya nini ili mazungumzo yako ya kushawishi yawe na nguvu na kushawishi hadhira yako?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 83
- Vifaa vya kidijitali
- Karatasi za kutayarisha hoja
- Matini ya mwalimu

- Kushiriki uzungumzaji wa kushawishi - Kutathmini vipengele - Kutoa maoni

Kusoma
Kuandika

Kusoma kwa Kina - Muundo wa Shairi
Viakifishi - Matumizi ya Kistari Kifupi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua vipengele vya muundo wa shairi kama vina, mizani, idadi ya mistari na beti
- Kujadili jinsi muundo unavyoimarisha ujumbe wa shairi
- Kufurahia kuchambua muundo wa mashairi mbalimbali kwa kina

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya muundo wa shairi na kutambua vipengele vyake kama vina, mizani, mishororo, beti na urudiaji
- Kusoma shairi na kulichambua kwa kuzingatia mandhari na muundo wake pamoja
- Kuandika uchambuzi wa shairi na kuuwasilisha mbele ya darasa

Je, muundo wa shairi unachangia vipi nguvu na uzuri wa ujumbe unaokusudiwa na mwandishi?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 84
- Diwani ya mashairi
- Chati ya muundo wa shairi
- Vifaa vya kidijitali
- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 89
- Kadi za mifano
- Matini ya mwalimu

- Kutambua vipengele vya muundo - Uchambuzi wa shairi - Kuwasilisha uchambuzi

Sarufi

Ngeli na Upatanisho - Ngeli ya YA-YA

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua ngeli ya YA-YA na nomino zake katika matini
- Kutumia upatanisho wa kisarufi wa ngeli ya YA-YA ipasavyo katika sentensi
- Kuchangamkia tofauti kati ya ngeli ya U-ZI na ngeli ya YA-YA katika upatanisho wa kisarufi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza ngeli ya YA-YA na kutoa mifano ya nomino zake kama maarifa, maji, mafuta, mazingira na masizi
- Kutambua nomino za ngeli ya YA-YA katika mabaluni na kutunga sentensi
- Kutofautisha kiambishi cha upatanisho wa ngeli ya U-ZI na ngeli ya YA-YA katika sentensi

Je, ngeli ya YA-YA inatofautiana vipi na ngeli ya U-ZI katika upatanisho wa kisarufi na mabadiliko ya wingi?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 90
- Chati ya ngeli ya YA-YA
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu

- Kutambua ngeli ya YA-YA - Kutunga sentensi - Kubainisha tofauti na U-ZI

MATUMIZI YA VIFAA VYA KIDIJITALI KATIKA BIASHARA

Kusikiliza na Kuzungumza

Kusikiliza kwa Kina - Sauti /j/ na /nj/

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutamka sauti /j/ na /nj/ ipasavyo ili kuzitofautisha kimatamshi
- Kutambua maneno yenye sauti /j/ na /nj/ katika mazungumzo na matini
- Kuchangamkia matamshi bora ya sauti /j/ na /nj/ katika lugha ya kila siku

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma na kutamka jozi za maneno yenye sauti /j/ na /nj/ kwa sauti kwa zamu
- Kusikiliza na kutamka vitanzandimi vyepesi vinavyohusisha sauti /j/ na /nj/ katika kifaa cha kidijitali
- Kutambua kwa kupigia mstari maneno yenye sauti /j/ na /nj/ katika aya iliyotolewa

Je, kutamka maneno yenye sauti /j/ na /nj/ ipasavyo kuna athari gani katika mawasiliano ya kila siku?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 96
- Vifaa vya kidijitali
- Mti maneno
- Matini ya mwalimu

- Kutamka sauti /j/ na /nj/ - Kutunga vitanzandimi - Orodha hakiki

Kusoma

Kusoma kwa Ufahamu - Kifungu cha Kushawishi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kudondoa habari mahususi na hoja kuu katika kifungu cha kushawishi
- Kutambua na kueleza maana ya msamiati katika muktadha wa biashara ya kidijitali
- Kuchangamkia umuhimu wa teknolojia katika kuendeleza biashara ya kisasa

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma kifungu cha kushawishi kuhusu matumizi ya vifaa vya kidijitali katika biashara
- Kujibu maswali ya ufahamu yanayolenga kudondoa habari mahususi na kueleza msamiati kama 'adha', 'mkopo', 'kukokotoa', 'tija'
- Kutunga sentensi kwa kutumia msamiati mpya wa biashara

Je, unafanya nini ili kutambua hoja kuu na msamiati mpya katika kifungu cha kushawishi?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 98
- Kamusi
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu

- Kudondoa habari mahususi - Kutambua msamiati mpya - Kujibu maswali

Kuandika

Insha za Kubuni - Ukuzaji wa Wazo katika Masimulizi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua vipengele vya ukuzaji wa wazo baina ya aya za insha ya masimulizi
- Kueleza jinsi mawazo yanavyopangwa kwa mtiririko wenye mantiki katika insha
- Kuchangamkia umuhimu wa ukuzaji wa wazo katika kuandika insha ya masimulizi inayoeleweka

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma insha ya masimulizi "Ziara ya Pwani" na kutambua wazo katika kila aya
- Kueleza jinsi mawazo yanavyokuzwa baina ya aya kwa kutumia viungio kama 'kisha', 'baadaye', 'hatimaye'
- Kujadili vipengele vya ukuzaji wa wazo vilivyotumika katika insha

Je, unavyopanga mawazo baina ya aya za insha ya masimulizi ili yawe na mtiririko wenye mantiki?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 100
- Mifano ya insha za masimulizi
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu

- Kutambua mawazo katika aya - Kueleza ukuzaji wa wazo - Orodha hakiki

Sarufi
Kusikiliza na Kuzungumza

Ngeli na Upatanisho - Ngeli ya LI
Kusikiliza kwa Kina - Sauti /j/ na /nj/ katika Mazungumzo

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua ngeli ya LI na nomino zake katika matini
- Kutumia upatanisho wa kisarufi wa ngeli ya LI ipasavyo katika sentensi
- Kuchangamkia jinsi upatanisho sahihi wa kisarufi unavyoimarisha uandishi bora

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza ngeli ya LI na kutoa mifano ya nomino zake kama joto, jua, jino, boga, tunda ambayo hayabadiliki katika wingi
- Kutambua viambishi vya upatanisho wa ngeli ya LI kwa kuvipigia mstari katika kifungu kilichotolewa
- Kutunga sentensi tano kwa kuzingatia upatanisho wa ngeli ya LI

Je, ngeli ya LI ina upatanisho gani wa kisarufi na jinsi gani nomino zake zinaathiri muundo wa sentensi?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 102
- Chati ya ngeli ya LI
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu
- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 96
- Kadi maneno

- Kutambua ngeli ya LI - Kutunga sentensi - Kupigia mstari viambishi

Kusoma

Kusoma kwa Ufahamu - Tathmini ya Hoja

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutathmini hoja za kifungu cha kushawishi kwa kuzingatia ushahidi
- Kutoa maoni yake kuhusu athari za matumizi ya vifaa vya kidijitali katika biashara
- Kujeanna ujuzi wa kutathmini hoja za matini kwa msingi wa ushahidi na mantiki

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma tena kifungu cha kushawishi na kutathmini hoja zake kwa kuzingatia ushahidi uliotolewa
- Kujadili faida na hasara za matumizi ya vifaa vya kidijitali katika biashara
- Kuandika tathmini fupi ya kifungu na kuiwasilisha darasani

Je, unachangia vipi tathmini ya hoja za kifungu cha kushawishi kwa kuzingatia ushahidi?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 98
- Vifaa vya kidijitali
- Chati ya tathmini
- Matini ya mwalimu

- Kutathmini hoja - Kujadili faida na hasara - Kuandika tathmini

Kuandika

Insha za Kubuni - Kuandika Insha ya Masimulizi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kuandika insha ya masimulizi kwa kuzingatia ukuzaji wa wazo baina ya aya
- Kupokea na kutumia maoni ya wenzake kuboresha insha
- Kujeanna ujuzi wa kuandika insha ya masimulizi yenye mtiririko wa mawazo ulio wazi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kuandaa vidokezo vya kuandika insha ya masimulizi kuhusu uzoefu wa matumizi ya vifaa vya kidijitali
- Kuandika insha kwa kuzingatia ukuzaji wa wazo baina ya aya na matumizi ya viungio
- Kuwasomea wenzake insha na kushirikiana nao kuiboresha

Je, unavyopanga na kuandika insha ya masimulizi inayoonyesha ukuzaji madhubuti wa wazo?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 100
- Daftari la insha
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu

- Kuandika insha ya masimulizi - Kurekebisha insha - Kuwasilisha insha

Sarufi

Ngeli na Upatanisho - Ngeli ya KU na PA-KU-MU

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua ngeli ya KU na PA-KU-MU pamoja na nomino zake katika matini
- Kutumia upatanisho wa kisarufi wa ngeli ya KU na PA-KU-MU ipasavyo katika sentensi
- Kuchangamkia tofauti kati ya ngeli ya LI, KU na PA-KU-MU katika upatanisho wa kisarufi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza ngeli ya KU kwa mifano ya vitenzi jina kama kusoma, kuheshimiana, kuongoza na ngeli ya PA-KU-MU kwa mifano ya mahali
- Kutambua nomino za ngeli ya KU kwa kupigia mstari katika kifungu kuhusu matumizi ya vifaa vya kidijitali
- Kutunga sentensi kwa kuzingatia upatanisho sahihi wa ngeli ya KU na PA-KU-MU

Je, ngeli ya KU na PA-KU-MU zinatofautiana vipi na ngeli ya LI katika upatanisho wa kisarufi?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 103
- Chati ya ngeli ya KU na PA-KU-MU
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu

- Kutambua ngeli ya KU na PA-KU-MU - Kutunga sentensi - Kubainisha tofauti

KUKABILIANA NA MSONGO WA MAWAZO

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Mazungumzo - Malumbano ya Utani
Kusoma kwa Kina - Wahusika katika Shairi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya malumbano ya utani na kubainisha sifa zake
- Kutambua vipengele vya uwasilishaji wa malumbano ya utani
- Kuchangamkia umuhimu wa malumbano ya utani katika kuimarisha uhusiano wa kijamii

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya malumbano ya utani na kujadili sifa zake kama lugha ya ucheshi, uhusiano kati ya washiriki, matumizi ya chuku na kauli fupifupi
- Kuigiza malumbano ya utani na kutambua sifa na vipengele vya uwasilishaji vilivyodhihirika
- Kujadili tofauti kati ya aina mbalimbali za malumbano kama utani wa marafiki, mawifi na marika

Je, malumbano ya utani yana umuhimu gani katika kuimarisha uhusiano na mshikamano wa kijamii?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 106
- Vifaa vya kidijitali
- Mifano ya malumbano ya utani
- Matini ya mwalimu
- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 109
- Diwani ya mashairi
- Chati ya sifa za wahusika

- Kutambua sifa za malumbano - Kuigiza malumbano - Orodha hakiki

Kuandika

Insha za Kiuamilifu - Barua ya Kuomba Kazi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya barua rasmi ya kuomba kazi na kubainisha vipengele vyake
- Kutambua tofauti kati ya barua ya kirafiki na barua rasmi ya kuomba kazi
- Kuchangamkia umuhimu wa kufuata muundo na lugha rasmi katika barua ya kuomba kazi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya barua rasmi ya kuomba kazi na kujadili vipengele vyake kama ujumbe, lugha rasmi, muundo wenye anwani, tarehe, mada na mwili
- Kusoma mfano wa barua rasmi ya kuomba kazi na kutambua vipengele vyake
- Kujadili tofauti kati ya barua ya kirafiki na barua rasmi

Je, barua rasmi ya kuomba kazi inatofautiana vipi na barua ya kirafiki katika muundo na lugha?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 113
- Mfano wa barua rasmi ya kuomba kazi
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu

- Kutambua vipengele vya barua rasmi - Kubainisha tofauti - Orodha hakiki

Sarufi

Vihusishi - Vinyume vya Vihusishi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua vinyume vya vihusishi katika matini
- Kutumia vinyume vya vihusishi ipasavyo katika maandishi na mazungumzo
- Kuchangamkia utajiri wa lugha unaotokana na matumizi ya vinyume vya vihusishi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya vinyume vya vihusishi na kutoa mifano kama "juu ya–chini ya", "mbali na–karibu na", "mbele ya–nyuma ya"
- Kutambua vihusishi na vinyume vyake katika jedwali na kutunga sentensi
- Kutambua kwa kupigia mstari vihusishi na vinyume vyake katika kifungu kilichotolewa

Je, vinyume vya vihusishi vinachangia vipi utajiri wa maelezo ya mahusiano katika sentensi?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 116
- Jedwali la vinyume vya vihusishi
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu

- Kutambua vinyume vya vihusishi - Kutunga sentensi - Kupigia mstari katika kifungu

Kusikiliza na Kuzungumza

Mazungumzo - Uwasilishaji wa Malumbano ya Utani

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kuwasilisha malumbano ya utani kwa kuzingatia vipengele vya uwasilishaji
- Kutumia lugha inayoibua ucheshi na toni ifaayo katika malumbano
- Kujeanna ujuzi wa kushiriki malumbano ya utani yanayoheshimu mipaka ya kijamii

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kushirikiana na kikundi kubuni na kuwasilishiana malumbano ya utani kuhusu kukabiliana na msongo wa mawazo
- Kuwasilisha malumbano mbele ya darasa na kupokea maoni ya wenzake kuhusu vipengele vilivyozingatiwa
- Kusikiliza na kutazama uwasilishaji wa malumbano ya utani kupitia kifaa cha kidijitali

Unatumia lugha na toni gani ili malumbano ya utani yako yawe ya kufurahisha bila kumuumiza mwenzako?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 109
- Vifaa vya kidijitali
- Karatasi za uandishi wa malumbano
- Matini ya mwalimu

- Uwasilishaji wa malumbano - Kutathmini vipengele - Kutoa maoni

Kusoma
Kuandika

Kusoma kwa Kina - Uchambuzi wa Wahusika
Insha za Kiuamilifu - Kuandika Barua ya Kuomba Kazi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kufanya uchambuzi wa kina wa wahusika katika shairi kwa kuzingatia sifa na ujumbe wao
- Kuandika uchambuzi wa wahusika wa shairi kwa lugha yake mwenyewe
- Kujeanna ujuzi wa kuchambua wahusika katika mashairi yanayohusiana na masuala ya kijamii

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma shairi "Epuka Msongo wa Mawazo" na kulichambua kwa kuzingatia sifa za wahusika
- Kujadili jinsi wahusika wanavyobeba ujumbe wa kukabiliana na msongo wa mawazo
- Kuandika uchambuzi wa wahusika na kuuwasilisha mbele ya darasa

Je, unafanyaje uchambuzi wa wahusika katika shairi unaozingatia sifa zao na ujumbe wanaobeba?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 109
- Diwani ya mashairi
- Chati ya sifa za wahusika
- Vifaa vya kidijitali
- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 113
- Daftari
- Matini ya mwalimu

- Uchambuzi wa wahusika - Kuandika maelezo - Kuwasilisha uchambuzi

Sarufi

Vihusishi - Matumizi ya Vinyume

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutumia vinyume vya vihusishi ipasavyo katika matini na mazungumzo
- Kuandika vifungu kwa kutumia vinyume vya vihusishi kwa usahihi
- Kujeanna ujuzi wa kutumia vinyume vya vihusishi kwa utendaji wa hiari katika uandishi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutambua na kupigia mstari vihusishi na vinyume vyake katika kifungu kuhusu msongo wa mawazo
- Kutunga sentensi na vifungu vifupi kwa kutumia vinyume vya vihusishi kuhusu kukabiliana na msongo wa mawazo
- Kumsomea mzazi au mlezi sentensi alizozitunga ili amtolee maoni

Je, unatumia vipi vinyume vya vihusishi kwa usahihi kuboresha maelezo katika uandishi wako?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 116
- Chati ya vinyume vya vihusishi
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu

- Kuandika vifungu - Kupigia mstari vinyume - Tathmini ya wenzake

HAKI ZA KIBINADAMU

Kusikiliza na Kuzungumza

Uzungumzaji katika Sherehe - Maana na Miktadha

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya uzungumzaji katika sherehe na kubainisha miktadha yake
- Kutambua ujumbe unaoafiki uzungumzaji katika miktadha mbalimbali ya sherehe
- Kuchangamkia umuhimu wa kuzingatia vipengele vya uzungumzaji katika sherehe

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya uzungumzaji katika sherehe na kujadili miktadha yake kama harusi, mahafali, sikukuu za kitaifa na sherehe za siku ya kuzaliwa
- Kujadili ujumbe unaoafiki kila muktadha wa sherehe kama kupongeza, kukumbuka na kuwatakia watu heri
- Kujadili vipengele vya kuzingatia ili ujumbe uifikie hadhira vizuri

Je, unazingatia vipengele vipi ili uzungumzaji wako katika sherehe uifikie hadhira kwa ufasaha?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 117
- Vifaa vya kidijitali
- Picha za miktadha ya sherehe
- Matini ya mwalimu

- Kutambua miktadha ya sherehe - Kueleza ujumbe unaofaa - Orodha hakiki

Kusoma

Kusoma kwa Mapana - Matini ya Kujichagulia

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kuchagua na kusoma matini ya kujichagulia inayohusiana na haki za kibinadamu
- Kutambua msamiati na matumizi ya lugha katika matini aliyoisoma
- Kujenga mazoea ya kusoma matini mbalimbali kwa lengo la kujifunza na kujifurahisha

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kuteua matini ya kujichagulia inayohusiana na haki za kibinadamu kwa kuzingatia maslahi, kiwango cha lugha na umri
- Kusoma matini kwa makini na kutambua msamiati na matumizi ya lugha asiyoyajua
- Kuandika muhtasari wa ujumbe wa matini na kulihifadhi rekodi daftarini

Je, unachaguaje matini ya kujisomea na unazingatia nini wakati wa kuisoma ili upate thamani yake?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 119
- Matini mbalimbali za kujichagulia
- Kamusi
- Vifaa vya kidijitali

- Kusoma matini ya kujichagulia - Kutambua msamiati mpya - Kuandika muhtasari

Kuandika
Sarufi

Insha za Kubuni - Mitazamo katika Maelezo
Mnyambuliko wa Vitenzi - Kauli ya Kutendana

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza mitazamo mbalimbali ya kuzingatia katika kuandika insha ya maelezo
- Kutambua mtazamo uliotumika katika insha ya maelezo maalum
- Kuchangamkia umuhimu wa kuchagua mtazamo unaofaa katika insha ya maelezo

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza mitazamo ya kuandika insha ya maelezo kama kuanza kwa kitu mahususi hadi kijumla, kutoka juu kwenda chini au kutoka chini kwenda juu
- Kusoma insha ya maelezo "Makao ya Kamisheni ya Haki za Kibinadamu" na kutambua mtazamo uliotumika
- Kusoma insha nyingine ya maelezo na kubainisha mtazamo wake

Je, mtazamo unaotumiwa katika insha ya maelezo unachangia vipi uwazi na ueleweki wa maelezo?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 121
- Mifano ya insha za maelezo
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu
- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 124
- Chati ya kauli za vitenzi

- Kutambua mtazamo wa insha - Kujadili umuhimu wa mtazamo - Orodha hakiki

Kusikiliza na Kuzungumza

Uzungumzaji katika Sherehe - Kutoa Hotuba

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutoa hotuba fupi katika sherehe kwa kuzingatia vipengele vifaavyo
- Kutumia lugha rasmi yenye heshima na inayofaa muktadha wa sherehe
- Kujeanna ujuzi wa kuwasilisha hotuba mbele ya hadhira kwa ujasiri

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutayarisha hotuba fupi inayohusiana na haki za kibinadamu kwa ajili ya sherehe ya shule
- Kuzingatia vipengele kama kufahamu aina ya sherehe, kuwa na mpangilio mzuri wa hoja na kuhakikisha usahihi wa habari
- Kutoa hotuba mbele ya darasa na kupokea maoni ya wenzake

Je, unatayarishaje hotuba inayofaa kwa muktadha wa sherehe na inayowasilisha ujumbe kwa ufasaha?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 117
- Mifano ya hotuba za sherehe
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu

- Kutoa hotuba katika sherehe - Kutathmini vipengele - Kutoa maoni ya wenzake

Kusoma

Kusoma kwa Mapana - Uchambuzi wa Matini

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kuandika muhtasari wa ujumbe wa matini ya kujichagulia
- Kutoa taarifa fupi ya matini kwa wenzake na kusikiliza taarifa zao
- Kujeanna tabia ya kusoma matini mbalimbali na kubadilishana ujuzi na wenzake

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutunga sentensi kwa kutumia msamiati mpya aliopata katika matini ya kujichagulia
- Kuwasilisha muhtasari wa ujumbe wa matini mbele ya wenzake na kusikiliza muhtasari wao
- Kusakura mtandaoni matini ya kujichagulia na kumsomea mzazi muhtasari wake

Je, unabadilishanaje ujuzi wa kusoma matini mbalimbali na wenzako ili kujifunza pamoja?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 119
- Matini mbalimbali
- Daftari la kumbukumbu
- Vifaa vya kidijitali

- Kutunga sentensi - Kuwasilisha muhtasari - Kubadilishana maoni

Kuandika

Insha za Kubuni - Kuandika Insha ya Maelezo

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kuandika insha ya maelezo kwa kuzingatia mtazamo unaofaa
- Kurekebisha insha kwa kuzingatia maoni ya wenzake
- Kujeanna ujuzi wa kuandika insha ya maelezo inayompa msomaji picha halisi ya kinachozungumziwa

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kuandika insha ya maelezo kuhusu mahali maalum yanayohusiana na haki za kibinadamu kwa kuzingatia mtazamo unaofaa
- Kuwasomea wenzake insha aliyoandika ili waitolee maoni
- Kurekebisha insha kwa kuzingatia maoni ya wenzake

Je, unazingatia vipengele vipi ili kuandika insha ya maelezo inayomfanya msomaji apate picha halisi?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 121
- Vifaa vya kidijitali
- Mifano ya insha za maelezo
- Matini ya mwalimu

- Kuandika insha ya maelezo - Kusomeana insha - Kurekebisha

Sarufi
Kusikiliza na Kuzungumza

Mnyambuliko wa Vitenzi - Kauli ya Kutendeana na Kutendesha
Kusikiliza na Kuelewa Matini - Matini ya Kusikiliza

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya kauli ya kutendeana na kutendesha na kubainisha viambishi vyake
- Kutumia vitenzi katika kauli ya kutendeana na kutendesha ipasavyo katika sentensi
- Kuchangamkia tofauti kati ya kauli ya kutendana, kutendeana na kutendesha

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya kauli ya kutendeana na kutoa mifano kama 'someana', 'imbiana' kwa kiambishi -ian-/-ean- na kauli ya kutendesha kwa viambishi -ish-/-esh-
- Kubadilisha sentensi zilizotolewa ziwe katika kauli ya kutendeana
- Kutumia kauli ya kutendesha kujaza nafasi katika sentensi zilizotolewa

Je, kauli ya kutendeana na kutendesha zinatofautiana vipi katika muundo na maana ya vitendo?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 125
- Chati ya kauli za vitenzi
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu
- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 130
- Chati ya mambo ya kuzingatia

- Kutambua kauli ya kutendeana na kutendesha - Kubadilisha sentensi - Kujaza nafasi

MAGONJWA YANAYOTOKANA NA MIENENDO YA MAISHA

Kusoma

Kusoma kwa Ufasaha - Kifungu cha Afya

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kusoma kifungu cha afya kwa ufasaha kwa kuzingatia matamshi bora, kasi na kiwango cha sauti
- Kutathmini usomaji wake kwa kuzingatia vigezo vilivyoainishwa
- Kuchangamkia thamani ya kusoma kwa ufasaha kwa kukuza uelewa wa masuala ya afya

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma kifungu "Umuhimu wa Mazoezi" kwa zamu kwa kuzingatia vipengele vya kusoma kwa ufasaha
- Kutathmini usomaji wake kwa kujaza jedwali la tathmini
- Kumsomea mzazi au mlezi kifungu na kumwomba autolee maoni

Je, unazingatia vipengele vipi ili kusoma kwa ufasaha unaosaidia kuelewa na kukushirikisha msikilizaji?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 131
- Jedwali la tathmini ya usomaji
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu

- Kusoma kwa ufasaha - Kutathmini usomaji - Kurekebisha changamoto

Kuandika

Insha za Kushawishi - Hotuba ya Kushawishi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua vipengele vya hotuba ya kushawishi na jinsi vinavyoimarisha ujumbe
- Kupanga vidokezo vya kuandika hotuba ya kushawishi kuhusu afya
- Kuchangamkia umuhimu wa kutumia lugha ya kushawishi katika kuhamasisha mabadiliko ya mienendo ya maisha

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma hotuba ya kushawishi iliyotolewa na kutambua vipengele vyake kama hoja zenye mtiririko, lugha yenye mvuto na urudiaji wa hoja kuu
- Kujadili vipengele vilivyotumika kuboresha ushawishi wa hotuba
- Kupanga vidokezo vya hotuba ya kushawishi kuhusu athari za magonjwa yanayotokana na mienendo ya maisha

Je, vipengele vipi vya hotuba ya kushawishi huifanya iwe na nguvu ya kuathiri mwelekeo wa hadhira?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 133
- Mfano wa hotuba ya kushawishi
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu

- Kutambua vipengele vya hotuba - Kupanga vidokezo - Orodha hakiki

Sarufi

Aina za Sentensi - Sentensi Tata

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya sentensi tata na kubainisha sifa zake
- Kutambua sentensi tata na kueleza maana zake mbalimbali
- Kuchangamkia jinsi sentensi tata zinavyoongeza utajiri wa lugha katika maandishi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya sentensi tata kama sentensi yenye maana zaidi ya moja na kutoa mifano
- Kutambua maana mbalimbali za sentensi tata zilizotolewa kama "Baaguya aliruka mahakamani"
- Kutunga sentensi tata na kueleza maana zake

Je, sentensi tata zinachangia vipi utajiri wa lugha na jinsi gani unazitofautisha na sentensi za kawaida?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 135
- Mifano ya sentensi tata
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu

- Kutambua sentensi tata - Kueleza maana zake - Kutunga sentensi tata

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Kusikiliza na Kuelewa Matini - Kujadili Maudhui
Kusoma kwa Ufasaha - Tathmini ya Usomaji

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kujadili maudhui ya matini ya kusikiliza kwa kutoa hoja zinazoegemea ushahidi
- Kutoa maoni yake kuhusu mitazamo inayojitokeza katika matini
- Kujeanna tabia ya kujadili masuala ya afya kwa msingi wa ushahidi na mantiki

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujadili na wenzake maudhui ya matini ya kusikiliza kuhusu magonjwa yanayotokana na mienendo ya maisha
- Kutoa maoni yanayoegemea ushahidi wa matini na kueleza sababu za mtazamo wake
- Kuwasilisha muhtasari wa mjadala mbele ya darasa

Je, unajadili vipi maudhui ya matini ya kusikiliza kwa kutoa hoja zinazoegemea ushahidi?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 130
- Vifaa vya kidijitali
- Karatasi za kuandikia maoni
- Matini ya mwalimu
- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 131
- Matini za kujichagulia
- Jedwali la tathmini

- Kujadili maudhui - Kutoa maoni - Kuwasilisha muhtasari

Kuandika

Insha za Kushawishi - Kuandika Hotuba

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kuandika hotuba ya kushawishi kwa kuzingatia vipengele na lugha inayofaa
- Kuwasilisha hotuba mbele ya darasa kwa ufasaha
- Kujeanna ujuzi wa kuandika na kuwasilisha hotuba ya kushawishi kuhusu masuala ya afya

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kuandika hotuba ya kushawishi kuhusu athari za magonjwa yanayotokana na mienendo ya maisha kwa kutumia vidokezo vilivyoandaliwa
- Kuwasomea wenzake hotuba au kuiwasambazie mtandaoni ili waitolee maoni
- Kurekebisha hotuba kwa kuzingatia maoni ya wenzake

Je, unazingatia vipengele vipi ili kuandika hotuba ya kushawishi inayogusa hisia na kubadilisha mwelekeo wa hadhira?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 133
- Daftari
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu

- Kuandika hotuba ya kushawishi - Kuwasilisha hotuba - Kurekebisha

Sarufi

Aina za Sentensi - Kutunga Sentensi Tata

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutunga sentensi tata ipasavyo katika maandishi
- Kueleza maana mbalimbali za sentensi tata zilizotunga
- Kujeanna ujuzi wa kutumia sentensi tata kwa utendaji wa hiari katika uandishi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutunga sentensi tata kadhaa na kueleza maana mbili au zaidi za kila sentensi
- Kubadilishana sentensi na mwenzake na kujadili maana zake mbalimbali
- Kuandika vifungu vifupi vyenye sentensi tata kuhusu magonjwa yanayotokana na mienendo ya maisha

Je, unatumiaje sentensi tata kwa usahihi kuboresha ubunifu wa lugha katika uandishi wako?

- Kiswahili Sahili Gredi 9 uk. 135
- Mifano ya sentensi tata
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu

- Kutunga sentensi tata - Kueleza maana mbalimbali - Kuandika vifungu